wirtualny-spacerwirtualny-spacer-link

Okolica

Szczyrzyc – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie limanowskim, w gminie Jodłownik.

Szczyrzyc leży w dolinie rzeki Stradomki, w jej górnym odcinku biegu na wysokości od 320–360 m n.p.m. Obszar ten leży na pograniczu Beskidu Wyspowego (Ciecień) i Pogórza Wiśnickiego (Górki Szczyrzyckie).

Od zachodu nad Szczyrzycem dominiuje zalesiony Ciecień, obok niego widać Księżą Górę i Grodzisko. Na wschodzie rozciągają się Górki Szczyrzyckie z Górą Świętego Jana o rozległych i płaskich wierzchowinach. Na południu widać szczyty Beskidu Wyspowego: Wierzbanowską Górę, Dzielec, Śnieżnicę, Łopień i Kostrzę.

Klimat Szczyrzyca nosi cechy typu podgórskiego i górskiego. Opady atmosferyczne kształtują się tutaj w granicach 800 mm/rok. Długość okresu wegetacyjnego wynosi 190–225 dni. Ilość dni z pokrywą śnieżną to 80–100.

Dorzecze Stradomki jest obszarem występowania wód podziemnych, znajdujących się na różnej głębokości w utworach fliszowych i zalegających na nich pokrywach glin zwietrzelinowych i innych.

Okolice Szczyrzyca odznaczają się urozmaiconą szatą roślinną. W dolinie Stradomki i na niewielkich stokach przeważają pola uprawne, sady i ogrody. Wyższe partie porośnięte są lasem. Niższe partie stoków i wzgórz porastają lasy jodłowo–bukowe. Wyżej lasy lipowo–grabowe oraz świerkowe.

Z roślin chronionych występują:
– lilia złotogłów,
– storczyk – podkolan biały,
– rosiczka okrągłolistna,
– ziemowit jesienny.

Miejscowość jest wymieniona w książce Michała Balińskiego i Tymoteusza Lipińskiego Starożytna Polska pod względem historycznym, geograficznym i statystycznym – wydanie Warszawa 1844 r. nakładem S. Orgelbranda. W publikacji tej wspomina się między innymi, że miejscowość była w XIV wieku siedzibą powiatu.

Znajdujący się w Szczyrzycu zespół opactwa cysterskiego jest jednym z najstarszych klasztorów w Polsce. Jego fundacji dokonał w 1234 r. wojewoda krakowski Teodor z Gryfitów, przekazując na rzecz zakonu swoje dobra w Ludźmierzu, Szczyrzycu i Mogilanach.

Najcenniejszym elementem zespołu jest bielony z zewnątrz, XVII-wieczny kościół zbudowany na planie krzyża łacińskiego, którego charakterystycznymi elementami są stalowy dach i ceglaste sterczyny.

Z pierwotnej, gotyckiej świątyni zachowały się do dziś m.in. ostrołukowe kamienne portale. Do kościoła przylegają budynki klasztorne oraz skrzydło z czworobocznym wirydarzem.

W wielu pomieszczeniach urządzono dziś sale muzealne. Największymi skarbami klasztoru są krucyfiks z XV w., kamienna kropielnica z XVI w.
W Szczyrzycu czczony jest Cudowny Obraz Matki Bożej pochodzący najprawdopodobniej z XVI w.

W lipcu 1984 roku odbyła się koronacja obrazu Matki Boskiej Szczyrzyckiej. Na mszę koronacyjną przybyło kilkadziesiąt tysięcy pielgrzymów. Przy klasztorze w starym spichlerzu z XV wieku działa muzeum posiadające unikatowe eksponaty między innymi mapę świata z XIII wieku.

Szlaki turystyczne
– ze Szczyrzyca przez Pogorzany, obok Diablego Kamienia na grzbiet łączący Ciecień z Grodziskiem,
– ze Szczyrzyca przez Janowice do Stróży,
– ze Szczyrzyca na szczyt Ciecienia.

Zabytki
opactwo cystersów z ok. roku 1234, z muzeum klasztornym oraz zabytkowym kościołem.
Diabli Kamień
cmentarz wojenny z czasów I wojny światowej, znajdujący się w centralnej części Szczyrzyca, przy skrzyżowaniu dróg Szczyrzyc/Jodłownik/Skrzydlna (za kapliczką).

Browar klasztorny w Szczyrzycu
W Szczyrzycu mieściło się również braksatorium – browar założony przez cystersów w 1628 r.[1] Zakonnicy sami wyrabiali piwo do 1925 r., kiedy browar został wydzierżawiony. W okresie PRL-u browar został znacjonalizowany. W 1982 r. produkcja wynosiła 22 tys hl piwa rocznie sprzedawanego w Dobrej, Limanowej, Rabce, Myślenicach, Dobczycach i Krakowie. W 1993 r. cystersi odzyskali browar, jednakże ze względu na brak funduszy na modernizację i rozwój wstrzymali produkcję w 1997 r. W latach 2004-2009 Browar Kielce warzył piwo Frater na podstawie receptury ze szczyrzyckiego klasztoru. Produkcja piwa w Szczyrzycu wznowiona została w 2009 r. w minibrowarze Marysia obok klasztoru.

Źródło: pl.wikipedia.org. oraz dziedzictwo.ekai.pl Zdjęcia autorstwa: Paweł Opioła i Jerzy Opioła

Ćwilin (Beskid Wyspowy). Widok z Łopienia
Ćwilin (Beskid Wyspowy). Widok z Łopienia
Progi skalne na rzece Słopniczanka tzw. "Tabacorz'
Progi skalne na rzece Słopniczanka tzw. "Tabacorz'
Kościół w Jurkowie (powiat limanowski)
Kościół w Jurkowie (powiat limanowski)
Kostrza - widok z Zęzowa (Beskid Wyspowy)
Kostrza - widok z Zęzowa (Beskid Wyspowy)